ျမန္မာသည္ ေျမျမွဳပ္မိုုင္းေၾကာင့္ ထိခိုုက္မႈ တတိယအျမင့္ဆံုုး ျဖစ္

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ တကမၻာလံုးတြင္ လူသတ္မုိင္းမ်ားေၾကာင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈ တတိယ အျမင့္ဆံုးေနရာတြင္ရွိၿပီး ကရင္ျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီးမ်ားသည္ ေျမျမွဳပ္မုိင္းပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ အမ်ားဆံုး ေဒသမ်ားတြင္ ပါ၀င္ေၾကာင္း ေျမျမွဳပ္မုိင္းအသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္တားျမစ္ျခင္း ႏုိင္ငံတကာစည္း႐ံုး လံႈ႔ေဆာ္ေရးအဖြဲ႔ (ICBL) ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေျမျမွဳပ္မုိင္းအသံုးျပဳမႈ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာသည္ ICBL ၏ ႏွစ္စဥ္ ထုတ္ေ၀ေနက်ျဖစ္ေသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ တကမာၻလံုးဆုိင္ရာ ေျမျမွဳပ္မုိင္းအသံုးျပဳမႈ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အစီရင္ခံစာ၏ တစိတ္တပိုင္းျဖစ္သည္။
တကမၻာလံုးတြင္ လူသတ္မုိင္းမ်ားေၾကာင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈ အျမင္ဆံုး နံပါတ္ ၁ ေနရာတြင္ အာဖဂန္နစၥတန္၊ နံပါတ္ ၂ ေနရာတြင္ ကိုလံဘီယာ၊ နံပါတ္ ၃ ေနရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ နံပါတ္ ၄ ေနရာတြင္ ပါကစၥတန္ႏွင့္ နံပါတ္ ၅ ေနရာတြင္ ကေမၻာဒီးယားတုိ႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေျမျမွဳပ္မုိင္းႏွင့္ ထပ္ဆင့္ေပါက္ကြဲေစေသာ လက္နက္ပစၥည္းမ်ား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ (LCM) မွ Research Coordinator & Editor ယက္စ္ဟူဟြာ မုိဆာ-ပူအန္စူ၀မ္က ေျပာသည္။
အစီရင္ခံစာတြင္ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကယား၊ မြန္၊ ရခုိင္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္္မ်ားအျပင္ ပဲခူး၊ တနသၤာရီစသည့္ တုိင္း ေဒသႀကီးမ်ားရွိ ၿမိဳ႕နယ္အနည္းဆံုး ၅၆ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ လူသတ္မုိင္းျပန္႔ႏွံ႔မႈကို ခံစားေနရေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း၌ လူသားခ်င္းစာနာေသာ မုိင္းရွင္းလင္းေရး အစီအစဥ္မ်ား မရွိေသးေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ကရင္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ား ပူးေပါင္း၍ မိုင္းရွင္းလင္းေရးကို ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၀န္းက်င္တြင္ ရပ္တန္႔လိုက္ၾကေၾကာင္း သိရသည္။
ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း မုိင္းရွင္းလင္းေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ တခ်ိဳ႕ေျမျမွဳပ္မုိင္း တည္ေနရာမ်ားမွာ တာ၀န္ယူျမွဳပ္ခဲ့သည့္ အရာရွိမ်ား၊ ေျမျမွဳပ္မုိင္းတည္ေနရာ ေျမပံုကိုင္သည့္အရာရွိမ်ား ေသဆံုးသြားသည့္အခါ ယင္းေရာကို က်န္သူမ်ားက မသိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္မေဖာ္ႏုိင္ေတာ့ဘဲ “အႏၲရာယ္ရွိေနရာ၊ မသြားရ” ဟူ၍ ဆုိင္းဘုတ္ ေထာင္လုိက္ရသည္မ်ား ရွိေၾကာင္း ဒီမိုကေရစီအက်ိဳးျပဳ ကရင့္တပ္မေတာ္ (DKBA) ၏ ဗ်ဴဟာမွဴး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာထြန္းထြန္း က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။
“တခ်ိဳ႕ေျမျမွဳပ္မိုင္းေတြဟာ ႏွစ္ကာလ ၾကာျမင့္လာလုိ႔ ျပန္လည္ တူးေဖာ္တဲ့အခါ အဓိက ေပါက္ကြဲမယ့္ေနရာသာ က်န္ရွိၿပီး ေဘးဘက္ေတြမွာ ပ်က္စီးသြားတဲ့အတြက္ ျပန္လည္ တူးေဖာ္ရာမွာ အခက္အခဲေတြရွိတယ္” ဟု ယင္းက ရွင္းျပသည္။
တိုုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ား အသံုးျပဳသည့္ မိုင္းမ်ားမွာ လက္လုပ္မိုင္းႏွင့္ စက္မိုင္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိၿပီး လက္လုပ္မိုင္းမွာ ဓါတ္ခဲျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသျဖင့္ ၆ လ၀န္းက်င္ခန္႔သာ သက္တမ္း သတ္မွတ္ထားေၾကာင္း၊ စက္မိုင္းမ်ားမွာ ကာလ အကန္႔အသတ္မရွိ ေပါက္ကြဲမႈ ျပင္းအားမ်ားေၾကာင္း သိရသည္။
ေျမျမွဳပ္မုိင္းအသံုးျပဳမႈ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကုန္အထိ လူသတ္မုိင္းေၾကာင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈေပါင္း ၃၇၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္၊ အစုိးရအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ တုိင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားထံမွလည္း တိက်သည့္စာရင္းဇယား မရရွိမႈေၾကာင့္ လက္ေတြ႔ ကိန္းဂဏန္း၏ အစိတ္အပုိင္း အနည္းငယ္သာျဖစ္ေၾကာင္း ယင္းက ရွင္းျပသည္။
ယက္စ္ဟူဟြာ မုိဆာ-ပူအန္စူ၀မ္က “ဒါအကုန္ပဲလုိ႔ေတာ့ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ထူးျခားမႈတခုက တပ္မေတာ္ေရာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေရာ ႏွစ္ဘက္စလံုးက ထိခုိက္ဒဏ္ရာရတဲ့ ျပည္သူေပါင္း ဘယ္ေလာက္ရွိၿပီလဲဆုိတာ စာရင္းဇယား ထားရွိျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ ၃၇၀၀ ဟာ က်ေနာ္တုိ႔ တဦးခ်င္းေရထားတဲ့စာရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ့္ ဂဏန္းကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေရထားတဲ့ ဂဏန္းထက္ အမ်ားႀကီးမ်ားႏုိင္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ေျမျမွဳပ္မုိင္းေၾကာင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈ ျမင့္မားေသာ္လည္း ထိခုိက္မႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားရာ ေဒသမ်ားတြင္ မုိင္းအႏၲရာယ္ ဆုိင္ရာ ပညာေပးမႈလုပ္ငန္းမ်ား လုိအပ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ေျမျမွဳပ္မုိင္းထိခုိက္ရာမွ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္သူမ်ားအတြက္ ေဆး၀ါးအေထာက္အပံ့ႏွင့္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးဆုိင္ရာ အေထာက္အပံ့မ်ား တုိးတက္လာေသာ္လည္း မလံုေလာက္မႈမ်ား ႀကံဳေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ICBL ကို ကမၻာအ၀ွမ္း လူသတ္မုိင္းမ်ား ရွင္းလင္းပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ ICBL ၌ ႏုိင္ငံေပါင္း ၇၀ ရွိ အစုိးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္း ၁၃၀၀ ေက်ာ္ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဗဲလ္ဆုရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ႏုိ၀င္ဘာ ၁ ရက္အထိ ကမာၻ႔အစုိးရ စုစုေပါင္း၏ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ေသာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၆၂ ႏုိင္ငံက ေျမျမွဳပ္မုိင္း အသံုးျပဳမႈ တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္း သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို သေဘာတူ လက္ခံက်င့္သံုးေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ယင္းစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးထားသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ပါ၀င္ျခင္း မရွိေသးသည့္အတြက္ ပါ၀င္လက္မွတ္ ေရးထုိးရန္လည္း ယက္စ္ဟူဟြာ မုိဆာ-ပူအန္စူ၀မ္က တုိက္တြန္းလုိက္သည္။
Powered by Blogger.